องค์ประกอบของสมรรถภาพทางกายและความหมาย










สมรรถภาพทางกายมีองค์ประกอบและความหมายดังนี้
1.ศักยภาพหรือความสามารถของระบบหายใจและระบบไหลเวียนเลือด (Circulo - respiratory Capacity)  หรือ ความอดทนของระบบไหลเวียนเลือด  (Circulo - Respiratory or Cardiovascular Endurance)
ศักยภาพหรือความสามารถของระบบหายใจและระบบไหลเวียนเลือด  เรียกอีกอย่างว่า  ความ  อดทนของระบบไหลเวียนเลือด  หมายถึง  คุณสมบัติที่สามารถอดทนต่อการปฏิบัติกิจกรรมหนักได้เป็นระยะเวลานาน ๆ หรืออาจกล่าวได้ว่า  สมรรถภาพของระบบไหลเวียนเลือด (Circulo = Respiratory Fitness)  หมายรวมอยู่ในกิจกรรมที่ต้องการใช้กล้ามเนื้อมัดใหญ่ของร่างกายเป็นส่วนมาก เช่น  วิ่ง  ว่ายน้ำ  ขี่จักรยาน  ทั้งนี้เพราะกิจกรรมเหล่านี้กระตุ้นหัวใจและระบบการไหลเวียนเลือดกับระบบหายใจได้ทำงานในระดับสูงขึ้นกว่าปกติอย่างมีประสิทธิภาพ
2.ความอดทนของกล้ามเนื้อ  (Muscular Endurance)
ความอดทนของกล้ามเนื้อ  หมายถึง  คุณสมบัติที่บุคคลสามารถเพียรพยายามทำงานในกิจกรรมที่ต้องใช้กลุ่มกล้ามเนื้อกลุ่มเดียวกันเป็นระยะเวลานาน ๆ เช่น ดึงข้อ  ดันพื้น  ลุกนั่ง
3.ความแข็งแรง  (Strength)
ความแข็งแรง  หมายถึง  ความสามารถในการใช้แรงสูงสุดใมการทำงานเพียงครั้งเดียว มีอยู่  2  ลักษณะ  คือ
3.1 ความแข็งแรงแบบอยู่กับที่  (Isometric or Static Strength)  หมายถึง ลักษณะของการใช้แรงจำนวนสูงสุดในครั้งเดียว ที่บุคคลสามารถกระทำต่อแรงต้านทานชนิดอยู่กับที่ในขณะที่กล้ามเนื้อทั้งหมดกำลังหดต
3.2 ความแข็งแรงแบบไม่อยู่กับที่  (Isotonic or Dynamic Strength)  หมายถึง จำนวนความต้านทานที่บุคคลสามารถกระทำให้ผ่านพ้นไปได้ระหว่างการใช้แรงในขณะมีการเคลื่อนที่อย่างเต็มแรงของข้อต่อเฉพาะแห่งหรือข้อต่อหลาย ๆ แห่งของร่างกายรวมอยู่ด้วยเช่น  การงอแขนยกบาร์เบ
ดังนั้น  ความแข็งแรงจึงเป็นการทำงานของกล้ามเนื้อเฉพาะส่วนหรือเฉพาะกลุ่มซึ่งขึ้นอยู่กับลักษณะของแรงต้านทาน (หมายถึง  แรงต้านทานแบบอยู่กับที่หรือเคลื่อนที่)
4.ความยืดหยุ่น  (Flexibility)
ความยืดหยุ่นหรือความอ่อนตัว  หมายถึง  ศักยภาพหรือความสามารถพื้นฐานของข้อต่อที่เคลื่อนไหวได้ตลอดระยะเวลาของการเคลื่อนที่ตามปกติ  ความยืดหยุ่นจึงค่อนข้างเจาะจงลงที่ข้อต่อ ซึ่งขึ้นอยู่กับลักษณะของกล้ามเนื้อและเอ็น (Musculature and Connective Tissue) รอบ ๆ ข้อต่อนั้นมากกว่าโครงสร้างของกระดูกข้อต่อเอง  (ยกเว้นกรณีที่เป็นโรคกระดูกเสื่อมหรือไม่สามารถทำงานได้)
การเคลื่อนที่ของข้อต่อที่มากกว่าปกติ  คือความสามารถพิเศษที่เกิดจากการฝึกฝนของคนแต่ละคน  เช่น  ท่าทางต่าง ๆ ของนักกายกรรม  หรือนักยิมนาสติก  ซึ่งเป็นการกระทำที่คนปกติทำไม่ได้
5.องค์ประกอบของร่างกาย  (Body  Composition)
องค์ประกอบของร่างกายจัดเป็นส่วนหนึ่งของสมรรถภาพทางกาย  เพราะในปัจจุบันมีหลักฐานยืนยันได้ว่า ไขมันส่วนเกินที่เก็บเอาไว้ในร่างกายมีความเกี่ยวข้องกับ ข้อจำกัด  ของสุขภาพและสมรรถภาพทางกาย  การวัดองค์ประกอบของร่างกายจึงวัดออกมาเป็นเปอร์เซ็นต์ไขมันในร่างกาย ( %  fat)  (วาสนา  คุณาอภิสิทธิ์. 2541 :15 )